SUDETY
Strona główna » Stałe rubryki » Śladami dawnego osadnictwa w Sudetach użytkownik: gość
Towarzystwo Dolnośląskie SUDETY
  Statut
  Kontakt
Redakcja
  Prenumerata i sprzedaż
  Reklama w SUDETACH
  Wydawca
  Kontakt
Bibliografia zawartości
Aktualny numer
  Pieniądz zastępczy sudeckich uzdrowisk
  Wałbrzyski ołtarz ks. Paula Peikerta
  Podślężańskie serpentynity
Stałe rubryki
  Ratusze sudeckie
  Sudeckie legendy
  Na starej pocztówce
  Nasz tomik poetycki
  Sudeckie rezydencje
  Zamki sudeckie
  Z geomorfologii Sudetów
  Śladami dawnego osadnictwa w Sudetach
Mapa serwisu
  Linki


Śladami dawnego osadnictwa w Sudetach (31)


Grodziec (Ratschenberg)
i Zielone Ludowe (Hummelwitz i Reinerzkrone)


Kolejnym obszarem na ziemi kłodzkiej, gdzie znajduje się dużo silnie wyludnionych lub zanikłych wsi, są Wzgórza Lewińskie. Niniejszy odcinek cyklu prezentuje trzy dawne, sąsiadujące ze sobą kolonie Dusznik-Zdroju, położone na zachód od miasta: Grodziec (inna polska nazwa: Raczyn), Zielone i Ludowe. Dwie ostatnie w wyniku znacznego wyludnienia zostały w okresie powojennym połączone w jedną, samodzielną wieś (najpierw pod nazwą Zielone Ludowe, potem Zielone, a od 2008 r. ponownie Zielone Ludowe). Grodziec, niegdyś największa z kolonii, zanikł całkowicie w latach 1945–1950.

Geneza tych miejscowości jest związana z kolonizacją wewnętrzną, jaka miała miejsce w różnych rejonach Śląska w XVIII w. Według jednych źródeł powstanie wszystkich kolonii datowane jest na rok 1776 i – w przypadku Grodźca – było w pełni finansowane ze środków państwowych. Inne źródła podają czas założenia kolonii na lata 1747–1787. Jeszcze inne opracowania sugerują, że na terenie Zielonego osadnictwo istniało znacznie wcześniej – miała tu w średniowieczu funkcjonować osada służebna u podnóża wzniesienia Gomoła (733 m n.p.m.), na szczycie którego znajdowała się obronna warownia – zamek Homole. Jego ruiny, zachowane na szczycie do dnia dzisiejszego w postaci fragmentów wieży i murów obwodowych, nadal górują nad terenami dawnych kolonii. Zamek, wybudowany pod koniec XIII w., strzegł ważnego szlaku komunikacyjnego i handlowego, biegnącego przez przełęcz Polskie Wrota, był również siedzibą niewielkiego państewka homolskiego. Po jego likwidacji, pod koniec XVI w., część ziem zakupiły Duszniki-Zdrój i w I poł. XVIII w. na terenie Zielonego miał funkcjonować folwark miejski, jednak jego przestrzenne założenia nie zachowały się w obecnej strukturze wsi. U podnóża Gomoły widoczne jest natomiast zagłębienie dawnej fosy, a zarośnięty obecnie Bukowy Stawek, położony od strony najłagodniejszego dostępu do zamku, prawdopodobnie również jest pozostałością otaczających niegdyś zamek mokradeł o znaczeniu strategicznym.

[...]
Tekst i zdjęcia Agnieszka Latocha
Pełny tekst w „Sudetach”  2/166, marzec-kwiecień 2017



Biuletyn przygotowuje
zespół redakcyjny
Miesięcznika "SUDETY"
Kościuszki 51a, 50-011 Wrocław
tel. 71 342 20 57 w. 413, fax. 71 341 32 04
sudety@sudety.ig.pl
licznik: 0 odwiedzin