SUDETY
Strona główna » Stałe rubryki » Śladami dawnego osadnictwa w Sudetach użytkownik: gość
Towarzystwo Dolnośląskie SUDETY
  Statut
  Kontakt
Redakcja
  Prenumerata i sprzedaż
  Reklama w SUDETACH
  Wydawca
  Kontakt
Bibliografia zawartości
Aktualny numer
  Największa śląska szubienica stała w Złotoryi
  Zawory w okolicach Chełmska Śląskiego
  Sudecki bestiariusz drapieżników (9)
Stałe rubryki
  Ratusze sudeckie
  Sudeckie legendy
  Na starej pocztówce
  Nasz tomik poetycki
  Sudeckie rezydencje
  Zamki sudeckie
  Z geomorfologii Sudetów
  Śladami dawnego osadnictwa w Sudetach
Mapa serwisu
  Linki


Śladami dawnego osadnictwa w Sudetach (30)


Paszków (Pohldorf) i jego kolonie


Północno-wschodnia część Gór Bystrzyckich była w okresie przedwojennym bardzo zaludniona. Istniały tu liczne, choć na ogół niewielkie osady, pod względem administracyjnym stanowiące kolonie i przysiółki Paszkowa. Pod koniec XIX w. w całym powiecie bystrzyckim Paszków należał do wsi „rekordzistów”, gdyż posiadał aż 11 odrębnych części wymienianych w spisach ludności. Do największych jego kolonii i przysiółków należały: Pokrzywno, Istebnik, Kamionek i Paszkówka, do mniejszych: Barczów, Kostera i zanikła jeszcze przed wojną Hubka. Jedno z gospodarstw Opoczki również formalnie przynależało do Paszkowa. Sam Paszków składał się z dwóch części: należącej do kamery śląskiej oraz wolnego sołectwa.

Rozwój osadnictwa w tym rejonie nastąpił stosunkowo późno i związany był z zakładaniem osad na terenach lasów królewskich – obszar ten stanowił bowiem królewszczyznę. Paszków założony został w połowie XVI w. i stał się centrum osadnictwa na kolejnych terenach królewskich lasów. Pierwsze jego kolonie (Istebnik, Pokrzywno) powstały w drugiej połowie XVI w., kolejne (Paszkówka, Kostera) w wieku XVII, najmłodsze (Kamionek, Barczów) – prawdopodobnie dopiero w XVIII w. Niektóre z nowo założonych osad znajdowały się w znacznej odległości od Paszkowa i funkcjonalnie związane były z innymi, bliżej położonymi wsiami, z którymi nierzadko łączyły się nawet zabudową. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku Istebnika i Nowej Łomnicy, Pokrzywna i Sokołówki, Paszkówki i Szczawiny.
Kolonie Paszkowa zakładane były jako osady leśne (m.in. w Pokrzywnie było nadleśnictwo królewskie, potem powstały kolejne leśniczówki), jednak z czasem zaczynały pełnić również inne funkcje, przekształcając się we wsie rolniczo-leśne, pasterskie i rzemieślnicze – pracowali tu m.in. tkacze chałupnicy oraz kamieniarze, zajmujący się eksploatacją piaskowców w Górach Bystrzyckich (wytwarzano m.in. kamienie młyńskie). Grunty orne pod koniec XIX w. stanowiły w Paszkowie (licząc łącznie z koloniami) blisko 48% powierzchni (il. 1). Obecnie część tych terenów zarosła w wyniku wtórnej sukcesji na opuszczone grunty porolne, część nadal wykorzystywana jest jako łąki kośne, a pola orne pozostały wyłącznie na przedpolu gór, gdzie warunki topograficzne, glebowe i klimatyczne są znacznie lepsze niż na wyżej położonych stokach.

[...]
Tekst i zdjęcia Agnieszka Latocha
Pełny tekst w „Sudetach”  1/165, styczeń-luty 2017



Biuletyn przygotowuje
zespół redakcyjny
Miesięcznika "SUDETY"
Kościuszki 51a, 50-011 Wrocław
tel. 71 342 20 57 w. 413, fax. 71 341 32 04
sudety@sudety.ig.pl
licznik: 0 odwiedzin