SUDETY
Strona główna » Aktualny numer » Pałac w Żelaźnie użytkownik: gość
Towarzystwo Dolnośląskie SUDETY
 Statut
 Kontakt
Redakcja
 Prenumerata i sprzedaż
 Reklama w SUDETACH
 Wydawca
 Kontakt
Bibliografia zawartości
Aktualny numer
 Pałac w Żelaźnie
 Włączenie Starego Zdroju do Wałbrzycha w 1919 roku
 Kominform powstał w Szklarskiej Porębie
Stałe rubryki
 Nasz tomik poetycki
 Z geomorfologii Sudetów
 Opowieści sudeckich skał
Mapa serwisu
 Linki

Po II wojnie światowej w rezydencji –
przejętej przez Skarb Państwa – urządzono
składnicę muzealną, do której zwożono
dzieła sztuki z całeg o Śląska. W 1952 r.
w pałacu utworzono dobrze wyposażony
jak na tamte czasy dom wczasowy huty
„Bobrek”.

Pałac w Żelaźnie

(niem. Eisersdorf) niedaleko Kłodzka położony jest w północnej części wsi, w miejscu, gdzie łączy się ona z Krosnowicami. Pod względem fizycznogeograficznym znajduje się on w obrębie wylotu szerokiej
doliny Białej Lądeckiej do niemal całkowicie bezleśnej i pokrytej użytkami rolnymi Kotliny Kłodzkiej. Sam pałac leży w bliskim sąsiedztwie koryta rzeki, na jej prawym brzegu, na terasie nadzalewowej (nieco ponad 300 m n.p.m.), natomiast część parku pałacowego położona jest już na stromym prawym (północnym) zboczu doliny. Prezentowany zespół znajduje się przy głównej drodze prowadzącej z Kłodzka do przejścia granicznego w Boboszowie.
Szosa przebiega jednak wysoko na skarpie doliny Białej Lądeckiej, ponad parkiem. By dojechać do pałacu, trzeba z głównej drogi skręcić w prawo na drogę lokalną prowadzącą w kierunku Krosnowic, z której po zaledwie 50 m zjeżdża się w lewo na kolejną drogę. Ona doprowadza pod bramę wjazdową na teren założenia.
Pałac w Żelaźnie wchodzi w skład zespołu rezydencji, jaki rozciąga się wzdłuż doliny Białej Lądeckiej. Składają się na niego jeszcze: neorenesansowy dwór von Münchhausenów w Żelaźnie, barokowy pałac von Magnisów i dwór Oppersdorfów (obecnie klasztor ss. franciszkanek) w Ołdrzychowicach Kłodzkich, tzw. Zamek
na Skale w Trzebieszowicach z parkiem, ogrodem i oranżerią oraz renesansowy dwór w Radochowie. Wzrost zainteresowania doliną przypada na koniec XVIII w., wtedy też zaczęto wznosić nowe obiekty
lub przebudowywać już istniejące zgodnie z ówcześnie obowiązującą modą. W kolejnych wiekach dalej je przekształcano, by nadążyć za zmieniającymi się trendami. Szczyt zainteresowania doliną Białej Lądeckiej, w tym w dużym stopniu zainteresowania turystycznego, przypada na 2. połowę XIX i początek XX w., dobę romantyzmu. Podziwiano wtedy nie tylko pałace, lecz przede wszystkim otaczające
je parki pełne egzotycznych gatunków roślin, a także widoki ze wzgórz otaczających dolinę, np. ze wznoszącej się po południowej stronie Żelazna Wapniarki (532 m n.p.m.).

[...]

Krzysztof Kołodziejczyk



 

Cały artykuł w „Sudetach” 3/171, maj–czerwiec 2019


Biuletyn przygotowuje
zespół redakcyjny
Miesięcznika "SUDETY"
ul. Kościuszki 142,
50-439 Wrocław
tel. 71-342 20 57
sudety@atutoficyna.pl
licznik: 0 odwiedzin