SUDETY
Strona główna » Stałe rubryki » Z geomorfologii Sudetów użytkownik: gość
Towarzystwo Dolnośląskie SUDETY
  Statut
  Kontakt
Redakcja
  Prenumerata i sprzedaż
  Reklama w SUDETACH
  Wydawca
  Kontakt
Bibliografia zawartości
Aktualny numer
  Rezydencja i wieś Gorzanów w opisach gości i krajoznawców oraz przewodnikach turystycznych (do 1945 r.)
  Muzeum Techniczne Gór Izerskich
  Kuna domowa
Stałe rubryki
  Ratusze sudeckie
  Sudeckie legendy
  Na starej pocztówce
  Nasz tomik poetycki
  Sudeckie rezydencje
  Zamki sudeckie
  Z geomorfologii Sudetów
  Śladami dawnego osadnictwa w Sudetach
Mapa serwisu
  Linki



Z geomorfologii Sudetów (89)

Szczeliny Wiatrowe w masywie Lesistej Wielkiej


Lesista Wielka to nazwa najwyższego szczytu w środkowej części Gór Kamiennych, położonej między przełomową doliną Ścinawki na wschodzie i doliną Grzędzkiego Potoku na zachodzie. Jego kulminacja osiąga wysokość 851 m, niewiele więcej od położonego nieco dalej na północ Dzikowca (836 m), stąd cały masyw jest w regionalnym nazewnictwie geograficznym określany mianem Masywu Dzikowca i Lesistej Wielkiej. Podczas gdy Dzikowiec ma cechy rzeźby analogiczne do wielu innych wzniesień Gór Kamiennych – strome, prostoliniowe stoki i wąską linię grzbietową, to Lesista Wielka wyróżnia się rozległą, niemal płaską powierzchnią wierzchowinową, zajmującą ponad 30 ha. Zalesienie większości partii wierzchowinowych sprawia, że Lesista Wielka jest pozbawiona większych walorów widokowych (choć w planach jest budowa wieży widokowej) i stąd może być postrzegana jako mało atrakcyjny cel wędrówek. Niemniej jednak północno-wschodnie stoki Lesistej Wielkiej kryją w sobie jedną z większych osobliwości przyrodniczych tej części Sudetów, a mianowicie Szczeliny Wiatrowe, szczególnie atrakcyjne w okresie zimowym. Były one w przeszłości opisywane na łamach „Sudetów”, ale w publikacjach turystyczno-krajoznawczych zazwyczaj nie wskazuje się na ich szerszy geomorfologiczny kontekst. Ponowne przyjrzenie się Szczelinom Wiatrowym jest też uzasadnione faktem, że dzięki niedawnym działaniom Dolnośląskiego Zespołu Parków Krajobrazowych i Nadleśnictwa Wałbrzych stały się one łatwiej dostępne i lepiej wyeksponowane.

Do największej formy doprowadza szlak dojściowy, który zaczyna się w pobliżu węzła szlaków na Lesistej Wielkiej. Rozpadlina jest obecnie bardzo dobrze widoczna, gdyż usunięto rosnącą wokół niej roślinność, a równocześnie ze względów bezpieczeństwa otoczono ją drewnianą barierką. Szczelina jest wydłużona w kierunku NW–SE, ma około 5 m długości i 3,5 m głębokości. Górną część tworzy lejkowate zagłębienie, niżej zwężające się do postaci linijnej rozpadliny o szerokości około 0,5 m. Najbardziej efektownie prezentuje się ona podczas śnieżnej zimy, gdyż w jej bezpośrednim sąsiedztwie brak śniegu, co stwarza wyjątkowy kontrast krajobrazowy (il. 5). Przyczyną tej osobliwości jest wypływ ciepłego powietrza ze strefy szczelinowej, obejmującej zarówno główną rozpadlinę, jak i niewielkie otwory w rumowisku skalnym wokół niej. Najłatwiej doświadczyć tego, przykładając rękę do któregoś z otworów, ale przy sprzyjających warunkach pogodowych (niska temperatura powietrza, bezchmurne niebo) można zobaczyć także mgiełkę wydobywającą się ze szczeliny, będącą efektem szybkiego skraplania ciepłego powietrza. „Świszczenie” niekiedy dobywające się ze szczeliny, w połączeniu z odczuwalnym ruchem powietrza, dało asumpt nazwie obiektu – dzisiejsza jest tłumaczeniem niemieckiej nazwy „Windlöcher”.

[...]
Tekst i zdjęcia Piotr Migoń
Pełny tekst w „Sudetach” 3/167, maj-czerwiec 2017



Biuletyn przygotowuje
zespół redakcyjny
Miesięcznika "SUDETY"
Kościuszki 51a, 50-011 Wrocław
tel. 71 342 20 57 w. 413, fax. 71 341 32 04
sudety@sudety.ig.pl
licznik: 0 odwiedzin